Speeltijd eerlijk verdelen bij de jeugd

Er is één zin die elke jeugdtrainer een keer te horen krijgt, en meestal op zaterdagochtend: mijn zoon heeft nog niet gespeeld. Het vervelende is dat je op dat moment nooit zeker weet of het klopt. Je hebt het gevoel dat het meevalt, en je hebt geen enkel bewijs.

Bij de jeugd is speeltijd bovendien geen bijzaak. Kinderen die weinig spelen worden minder goed en stoppen eerder, en dat is precies andersom dan je wilt. Tegelijk wil je op zaterdag ook gewoon een wedstrijd spelen. Die twee dingen botsen elke week een beetje.

Verdeel per kwart, niet per wedstrijd

De handigste eenheid is het kwart, niet de wedstrijd en niet de minuut. Een wedstrijd is te grof: iemand die één wedstrijd veel speelt en de volgende nauwelijks, komt op papier goed uit maar voelt zich niet zo. De minuut is te fijn om bij te houden langs de lijn.

Met vier kwarten heb je per wedstrijd vier momenten waarop je wisselt, en die kun je van tevoren bedenken in plaats van in de hectiek. Je maakt de opstelling dan één keer thuis, en op het veld voer je hem alleen nog uit.

Leg het vast, ook als het goed gaat

Wie in welk kwart speelde is de enige manier om die vraag van zaterdag rustig te beantwoorden. Niet met een mening, maar met een overzicht van de laatste tien wedstrijden.

Het effect daarvan is groter dan het lijkt. Het gesprek met een ouder wordt korter, want er valt niets te betwisten. En je ziet zelf patronen die je anders mist: dat je diezelfde twee spelers structureel in het derde kwart wisselt, bijvoorbeeld, omdat het dan toevallig het beste uitkomt.

Wat je ermee kunt beloven

Wees voorzichtig met de belofte dat iedereen precies evenveel speelt. Dat houd je niet vol zodra er blessures en afmeldingen bij komen, en een belofte die je breekt kost meer dan een belofte die je niet doet.

Wat je wel kunt zeggen: dat je het bijhoudt, dat je over een periode van een maand naar de verdeling kijkt, en dat je het uitlegt als iemand er duidelijk onder zit. Dat is eerlijk en het is haalbaar.

Een kanttekening bij de cijfers

Speeltijd die je uit kwarten optelt is altijd een schatting. Een kwart is niet precies een kwart van de wedstrijd, en een wissel valt zelden op het exacte moment. Dat is geen bezwaar zolang je de cijfers gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: het verschil tussen veel en weinig zien, en niet twee spelers op de minuut vergelijken.